Trong thời đại công nghệ ngày nay, khi mà cuộc sống của con người được xây dựng trên những thứ gọi là “số” thì thông tin và thời gian đóng vai trò quan trọng trong thành bại của mỗi người. Nhưng làm thế nào để có thể nắm bắt được nhiều thông tin nhất và cập nhật nhanh nhất, trong khi vẫn tiết kiệm được thời gian nhất?

Nếu bạn là người hay lướt web, thì chắc hẳn biểu tượng  có thể đi kèm  hoặc  không còn xa lạ gì với bạn. Đó chính là biểu tượng của RSS Feeds, câu trả lời cho câu hỏi đã đặt ra ở trên. Thế nhưng đáng tiếc là nhiều người vẫn chưa hiểu đúng đắn RSS là gì và làm thế nào để khai thác RSS.

RSS là gì?
Nói một cách học thuật theo Wikipedia, RSS là một định dạng tập tin thuộc họ XML dùng trong việc chia sẻ tin tức Web (Web syndication) được dùng bởi nhiều website tin tức và weblog. Chữ viết tắt (theo tiếng Anh) dùng để chỉ các chuẩn sau:

• Rich Site Summary (RSS 0.91)
• RDF Site Summary (RSS 0.9 and 1.0)
• Really Simple Syndication (RSS 2.0.0)

Nói 1 cách đơn giản, RSS cung cấp thông tin chủ yếu là tiêu đề, tóm tắt và dẫn link trực tiếp đến trang tin đầy đủ của website. Hãy tưởng tượng, mỗi khi bạn vào mạng, việc đầu tiên bạn làm là xem qua 1 lượt các trang báo điện tử để cập nhật tin tức, vào blog bạn bè để kiểm tra xem có tin gì mới. Nhưng với RSS, thông qua tiện ích đọc RSS (thường gọi là RSS Feed hoặc News Feed có rất nhiều trên Internet), bạn không cần phải vào những trang đó mà vẫn biết trang đó có gì mới hay không, có đáng để bạn quan tâm hay không.

Bạn có thể sử dụng RSS với vai trò là nhà cung cấp tin bằng cách tạo ra các nguồn RSS, hoặc người khai thác tin từ các nguồn RSS. Trong phạm vi bài viết này, tôi xin chỉ đề cập đến việc khai thác thông tin từ nguồn RSS.

Lợi ích của việc sử dụng RSS để đọc tin?
1. Cập nhật thông tin nhanh chóng:
Nếu bạn đã từng ngạc nhiên trước sự “nhạy bén tin tức” của một số người thì với RSS, bạn cũng sẽ trở nên nhanh nhạy như thế. Bạn sẽ được thông báo ngay khi trang tin bạn theo dõi cập nhật thông tin  hoặc sau 1 khoảng thời gian ngắn tùy thuộc cài đặt của bạn cho công cụ bạn sử dụng để đọc RSS.

2. Tiết kiệm tài nguyên
Với RSS, thông tin được gửi về liên tục thành một gói, việc nhận thông tin theo gói giảm đáng kể thời gian chết trên đường truyền. Băng thông được giải phóng do lọai bỏ các loại quảng cáo, pop-up hay định dạng mang tính trang trí và nhờ đó giúp bạn tiết kiệm phí truyền tải.

3. Tiết kiệm thời gian
Từng giây từng phút có thêm vô số thông tin mới nhưng không phải thông tin nào cũng cần thiết đối với bạn. Với RSS, bạn sẽ chỉ phải mất thời gian để đọc những gì bạn quan tâm thông qua tiêu đề và tóm tắt RSS cung cấp. Điều này đặc biệt hữu ích ở những nơi mà tốc độ đường truyền bất ổn định, khi mà bạn phải mất 10s chờ đợi một trang hiện ra và 5s để phát hiện ra trang đó hoàn toàn không cần thiết với mình.

4. Tiếp nhận thông tin một cách có định hướng
Một trang web luôn cố gắng thể hiện hết những gì mình có với đầy những loại quảng cáo, trang trí khiến bạn phải bị phân tâm. Nhưng với RSS, bạn sẽ không phải lo nghĩ về chuyện đó bởi bạn sẽ chỉ nhận được những thông tin bạn lựa chọn.

Hơn nữa, nếu bạn theo dõi thông tin từ nhiều trang khác nhau bạn sẽ có được cái nhìn tổng quát và so sánh giữa nội dung của các trang, cực kì có ích nếu bạn không chỉ đọc mà còn muốn phân tích tổng hợp thông tin về cùng 1 vấn đề nào đó.

“Đọc” RSS như thế nào?
Trước hết, bạn cần phải có một tiện ích để đọc và hiển thị nội dung của tập tin RSS. Ngày nay có rất nhiều phần mềm phục vụ việc khai thác tin từ RSS cho cả Windows, Mac hay trên Web. Các trình duyệt như Firefox, Opera, Safari cũng đã tích hợp khả năng đọc RSS. Bạn có thể tham khảo danh sách dưới đây và lựa chọn phần mềm thích hợp nhất với mình. Tuy nhiên, hãy chú ý là không phải phần mềm nào cũng hỗ trợ font tiếng Việt và không phải phần mềm nào cũng miễn phí.

Một số chương trình đọc RSS

Windows

• RSS Bandit
• NewzCrawler
• FeedDemon
• FeedReader
• Awasu
• IntravNews
• RSSOwl
• BlogExpress

Mac OS

• NetNewsWire
• NewsFire

Web-based

• Blogline
• Yahoo
• Google Reader
• Pluck
• Rojo

Về cá nhân người viết bài này, hiện nay tôi đang sử dụng RSS Bandit- phần mềm đọc RSS miễn phí tốt nhất theo đánh giá của tôi. Tuy có nhược điểm là khá tốn RAM khi chạy nhưng hỗ trợ đọc tốt mọi font tiếng Việt, cho phép phân cấp, tùy biến linh hoạt, đặt lịch cập nhật tin tức và tốc độ tải từ các trang web khá nhanh.

Giao diện RSS Bandit trên máy tính của tác giả

Tags: RSS, Saga

Sau những rắc rối xung quanh câu chuyện Monava, thị trường tìm kiếm Việt Nam không những không lắng lại mà còn có phần sôi động hơn rất nhiều với sự ra đời của hàng loạt các trang gán mác cỗ máy tìm kiếm Việt (Search Engine- SE).

Có chăng SE Việt đúng nghĩa?

Câu trả lời là: rất ít. Đa số các SE ở Việt Nam mới chỉ dừng lại ở mức sử dụng công nghệ của nước ngoài, mà phổ biến nhất là API của Goole, Yahoo hay các phần mềm mã nguồn mở Lucene, Sphinx. Ví dụ như Monava sử dụng API của Google, Zing Search và Baamboo sử dụng công nghệ của Lucene, Timnhanh với dòng chữ “Powered by Yahoo”, iHoatieu (iHoatieu.com- trang tìm kiếm việc làm mới ra mắt) sử dụng Zoom Search Engine,…

Một chuyên gia giấu tên - người hiện đang xây dựng 2 SE khá nổi ở Việt Nam cho biết: “Rất nhiều trang được xem là SE, trong khi thực tế chỉ là trang nội dung có chức năng tìm kiếm. Những trang đó chứa sẵn nội dung, hoặc tổng hợp nội dung và bày ra trên trang chủ. Một số ví dụ trang dạng này có thể kể đến Mp3 Zing, Thổ địa. Tuy nhiên tất cả chỉ mang ý nghĩa tương đối, không phải cứ mang danh SE là “oai”, miễn là mang lại giá trị cho người sử dụng là được.”

SE - Cuộc chơi của các đại gia

Điểm mặt lại các SE đình đám của Việt Nam hiện nay: Baamboo.com của VC Corp, được Quỹ IDG Ventures đầu tư 2 triệu USD, Tinh Vân bỏ ra 2 triệu USD để đưa Vinaseek đình đám 1 thời trở thành Xalo.vn, Zing Search cũng được Vinagame đầu tư hàng tỷ đồng, JSeeker.vn của Job Seeker Pty Ltd.- một công ty của người Việt Nam tại Úc,… chúng ta không thể không đặt ra câu hỏi: “Liệu có phải SE chỉ là sân chơi dành cho các đại gia?”

“Làm một SE thực sự là một công việc vô cùng phức tạp. Vì số lượng website rất lớn nên lưu giữ chúng cần nhiều server. Vấn đề là người sử dụng muốn có được kết quả trong chưa đầy 1 giây. Người làm SE cần phải có một mạng lưới server lớn, thiết kế được một phương thức lưu trữ dữ liệu và kết hợp dữ liệu trả về cực kỳ tốt”, ông Hoàng Việt Cường, Giám đốc Quản lý Job Seeker Pty Ltd. giải thích. Chính vì thế, nếu không có thực lực về tài chính và công nghệ, các công ty khó có thể xây dựng một SE có khả năng cạnh tranh được.

Ít tiền, thiếu thốn về công nghệ, các SE Việt Nam thường chọn đi theo hướng “vertical search”, tức là đưa ra công cụ tìm kiếm chuyên biệt trong lĩnh vực nào đó. Đây cũng có thể coi như một bước đi khôn ngoan tránh đối đầu trực diện với những tượng đài như Google, Yahoo. Một số trang đi theo hướng này và đã có ít nhiều tiếng vang như tìm kiếm việc làm có JSeeker, iHoatieu; tìm kiếm nhạc có Mp3 Zing, Baamboo Mp3, Ginggoong, 7sac, Miu; tìm kiếm địa điểm có Baamboo Bản địa, Thổ địa, Địa điểm, Izomi; tìm kiếm ebook có Bookilook;…

Ảnh: VNN

Những câu hỏi còn bỏ ngỏ

SE Việt thua SE nước ngoài bao xa? Khó để trả lời chính xác, nhưng chắc chắn là rất xa. Aliweb - được xem là cỗ máy tìm kiếm web đầu tiên trên thế giới ra đời cách đây 15 năm, trong khi thị trường tìm kiếm Việt Nam mới nở rộ từ khoảng năm 2002 với cú đánh đầu tiên của Vinaseek của Tinh Vân, Hoatieu của FPT. Vì thế, khó có thể hy vọng một SE Việt cạnh tranh với Google ngay lúc này được. Ông Hoàng Việt Cường cho rằng: “Để rút ngắn khoảng cách, chúng ta cần nghiên cứu nhiều hơn nữa trong lĩnh vực thu thập thông tin.” Tuy vậy, từ “nghiên cứu” có vẻ còn khá lạ lẫm trong các công ty tin học ở Việt Nam. Ông Cường cũng đồng tình rằng ít có công ty tin học ở Việt Nam ông biết có đầu tư đúng đắn cho R&D (Research and Development- Nghiên cứu và phát triển).

Liệu người Việt có chào đón các SE Việt? Ngay cả với Xalo, Socbay - vốn là những SE Việt được đánh giá cao, vị trí 2 trang này trên Alexa vẫn còn rất thấp so với Google.com.vn. Trong các topic thảo luận về vấn đề này trên một số diễn đàn lớn, không ít người cho rằng Google là quá đủ. Bài học thành công từ Baidu của Trung Quốc phải chăng không áp dụng được cho Việt Nam?

Một vấn đề đã cũ và còn nhiều tranh cãi là vấn đề bản quyền, đặc biệt với những trang tìm kiếm nhạc, video, ebook. Việc Mp3.zing.vn và Socbay.com phải trả phí sử dụng cho các hãng băng đĩa thông qua hiệp hội ghi âm Việt Nam RIAV có thể được coi như một lời nhắc nhở cho các công ty Việt Nam khi muốn xây dựng một SE thực sự.

Và hơn hết cả đó chính là câu hỏi về lợi nhuận. Doanh thu của SE nói riêng và của Internet nói chung đến chủ yếu từ quảng cáo. Trong khi đó, ước tính doanh thu của quảng cáo trực tuyến trên tổng ngành quảng cáo tại Việt Nam chỉ ở mức 1,5% (theo báo Lao Động số 40 Ngày 22/02/2008), và dịch vụ Adwords của Google đang ngày càng phổ biến ở Việt Nam, liệu doanh thu có bù lại được những khoản tiền đầu tư khổng lồ? Thế giới Internet đang thay đổi từng ngày, khó để có thể nói trước được bất cứ điều gì. Thế nhưng, chúng ta có thể chốt lại bằng lời nhận xét của ông Nguyễn Thế Tân, Phó Tổng Giám Đốc VC Corp- đơn vị sở hữu Baamboo và iHoatieu: “Đôi khi người ta nghĩ quá nhiều về lợi nhuận mà quên mất công việc quan trọng nhất là phải làm tốt sản phẩm trước đã. Cứ tin rằng một khi sản phẩm thắng lợi, chắc chắn sẽ có cách thu tiền từ nó.”

Hạo Nguyên

Bài viết đăng trên Thời báo Vi tính Sài Gòn số ra ngày 25/8/2008 và Cổng thông tin điện tử http://saga.vn

Tags: Search Enginge