Sau những rắc rối xung quanh câu chuyện Monava, thị trường tìm kiếm Việt Nam không những không lắng lại mà còn có phần sôi động hơn rất nhiều với sự ra đời của hàng loạt các trang gán mác cỗ máy tìm kiếm Việt (Search Engine- SE).

Có chăng SE Việt đúng nghĩa?

Câu trả lời là: rất ít. Đa số các SE ở Việt Nam mới chỉ dừng lại ở mức sử dụng công nghệ của nước ngoài, mà phổ biến nhất là API của Goole, Yahoo hay các phần mềm mã nguồn mở Lucene, Sphinx. Ví dụ như Monava sử dụng API của Google, Zing Search và Baamboo sử dụng công nghệ của Lucene, Timnhanh với dòng chữ “Powered by Yahoo”, iHoatieu (iHoatieu.com- trang tìm kiếm việc làm mới ra mắt) sử dụng Zoom Search Engine,…

Một chuyên gia giấu tên - người hiện đang xây dựng 2 SE khá nổi ở Việt Nam cho biết: “Rất nhiều trang được xem là SE, trong khi thực tế chỉ là trang nội dung có chức năng tìm kiếm. Những trang đó chứa sẵn nội dung, hoặc tổng hợp nội dung và bày ra trên trang chủ. Một số ví dụ trang dạng này có thể kể đến Mp3 Zing, Thổ địa. Tuy nhiên tất cả chỉ mang ý nghĩa tương đối, không phải cứ mang danh SE là “oai”, miễn là mang lại giá trị cho người sử dụng là được.”

SE - Cuộc chơi của các đại gia

Điểm mặt lại các SE đình đám của Việt Nam hiện nay: Baamboo.com của VC Corp, được Quỹ IDG Ventures đầu tư 2 triệu USD, Tinh Vân bỏ ra 2 triệu USD để đưa Vinaseek đình đám 1 thời trở thành Xalo.vn, Zing Search cũng được Vinagame đầu tư hàng tỷ đồng, JSeeker.vn của Job Seeker Pty Ltd.- một công ty của người Việt Nam tại Úc,… chúng ta không thể không đặt ra câu hỏi: “Liệu có phải SE chỉ là sân chơi dành cho các đại gia?”

“Làm một SE thực sự là một công việc vô cùng phức tạp. Vì số lượng website rất lớn nên lưu giữ chúng cần nhiều server. Vấn đề là người sử dụng muốn có được kết quả trong chưa đầy 1 giây. Người làm SE cần phải có một mạng lưới server lớn, thiết kế được một phương thức lưu trữ dữ liệu và kết hợp dữ liệu trả về cực kỳ tốt”, ông Hoàng Việt Cường, Giám đốc Quản lý Job Seeker Pty Ltd. giải thích. Chính vì thế, nếu không có thực lực về tài chính và công nghệ, các công ty khó có thể xây dựng một SE có khả năng cạnh tranh được.

Ít tiền, thiếu thốn về công nghệ, các SE Việt Nam thường chọn đi theo hướng “vertical search”, tức là đưa ra công cụ tìm kiếm chuyên biệt trong lĩnh vực nào đó. Đây cũng có thể coi như một bước đi khôn ngoan tránh đối đầu trực diện với những tượng đài như Google, Yahoo. Một số trang đi theo hướng này và đã có ít nhiều tiếng vang như tìm kiếm việc làm có JSeeker, iHoatieu; tìm kiếm nhạc có Mp3 Zing, Baamboo Mp3, Ginggoong, 7sac, Miu; tìm kiếm địa điểm có Baamboo Bản địa, Thổ địa, Địa điểm, Izomi; tìm kiếm ebook có Bookilook;…

Ảnh: VNN

Những câu hỏi còn bỏ ngỏ

SE Việt thua SE nước ngoài bao xa? Khó để trả lời chính xác, nhưng chắc chắn là rất xa. Aliweb - được xem là cỗ máy tìm kiếm web đầu tiên trên thế giới ra đời cách đây 15 năm, trong khi thị trường tìm kiếm Việt Nam mới nở rộ từ khoảng năm 2002 với cú đánh đầu tiên của Vinaseek của Tinh Vân, Hoatieu của FPT. Vì thế, khó có thể hy vọng một SE Việt cạnh tranh với Google ngay lúc này được. Ông Hoàng Việt Cường cho rằng: “Để rút ngắn khoảng cách, chúng ta cần nghiên cứu nhiều hơn nữa trong lĩnh vực thu thập thông tin.” Tuy vậy, từ “nghiên cứu” có vẻ còn khá lạ lẫm trong các công ty tin học ở Việt Nam. Ông Cường cũng đồng tình rằng ít có công ty tin học ở Việt Nam ông biết có đầu tư đúng đắn cho R&D (Research and Development- Nghiên cứu và phát triển).

Liệu người Việt có chào đón các SE Việt? Ngay cả với Xalo, Socbay - vốn là những SE Việt được đánh giá cao, vị trí 2 trang này trên Alexa vẫn còn rất thấp so với Google.com.vn. Trong các topic thảo luận về vấn đề này trên một số diễn đàn lớn, không ít người cho rằng Google là quá đủ. Bài học thành công từ Baidu của Trung Quốc phải chăng không áp dụng được cho Việt Nam?

Một vấn đề đã cũ và còn nhiều tranh cãi là vấn đề bản quyền, đặc biệt với những trang tìm kiếm nhạc, video, ebook. Việc Mp3.zing.vn và Socbay.com phải trả phí sử dụng cho các hãng băng đĩa thông qua hiệp hội ghi âm Việt Nam RIAV có thể được coi như một lời nhắc nhở cho các công ty Việt Nam khi muốn xây dựng một SE thực sự.

Và hơn hết cả đó chính là câu hỏi về lợi nhuận. Doanh thu của SE nói riêng và của Internet nói chung đến chủ yếu từ quảng cáo. Trong khi đó, ước tính doanh thu của quảng cáo trực tuyến trên tổng ngành quảng cáo tại Việt Nam chỉ ở mức 1,5% (theo báo Lao Động số 40 Ngày 22/02/2008), và dịch vụ Adwords của Google đang ngày càng phổ biến ở Việt Nam, liệu doanh thu có bù lại được những khoản tiền đầu tư khổng lồ? Thế giới Internet đang thay đổi từng ngày, khó để có thể nói trước được bất cứ điều gì. Thế nhưng, chúng ta có thể chốt lại bằng lời nhận xét của ông Nguyễn Thế Tân, Phó Tổng Giám Đốc VC Corp- đơn vị sở hữu Baamboo và iHoatieu: “Đôi khi người ta nghĩ quá nhiều về lợi nhuận mà quên mất công việc quan trọng nhất là phải làm tốt sản phẩm trước đã. Cứ tin rằng một khi sản phẩm thắng lợi, chắc chắn sẽ có cách thu tiền từ nó.”

Hạo Nguyên

Bài viết đăng trên Thời báo Vi tính Sài Gòn số ra ngày 25/8/2008 và Cổng thông tin điện tử http://saga.vn

Tags: Search Enginge